Rząd Pedro Sáncheza deklaruje sprzeciw wobec operacji militarnej w Iranie. Podobne nastroje panują w hiszpańskim społeczeństwie. Hiszpanii nie będzie jednak łatwo uniknąć zaangażowania w konflikt.
Na Bliskim Wschodzie znów gorąco – wojna rozlała się na cały region po tym, jak Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły skoordynowane ataki na Iran. Wybuch nowej fazy konfliktu szybko odbił się szerokim echem w Europie. Hiszpania zajęła jedno z najbardziej wyrazistych stanowisk, wyłamując się z ostrożnej linii wielu sojuszników z NATO i Unii Europejskiej.
W Madrycie podkreślano, że działania zbrojne nie mają wystarczającego uzasadnienia w prawie międzynarodowym i niosą ryzyko niekontrolowanej eskalacji konfliktu. Wypowiedzi przedstawicieli rządu konsekwentnie koncentrowały się na potrzebie powrotu do dyplomacji, co przywołuje skojarzenia z hiszpańskim sprzeciwem wobec wojny w Iraku sprzed ponad dwóch dekad.
Jak to jest z tymi bazami?
Największe napięcia nie wynikają jednak z samej retoryki, lecz z bardzo konkretnych decyzji. Madryt odmówił zgody na wykorzystanie przez USA kluczowych instalacji wojskowych na swoim terytorium, w tym bazy Naval Station Rota oraz Morón Air Base. To ruch bezprecedensowy w ostatnich latach, który uderza w logistyczne możliwości operacyjne Waszyngtonu i jednocześnie stanowi wyraźny sygnał polityczny: Hiszpania nie chce być częścią tej wojny.
Sytuacja nie jest jednak całkowicie jednoznaczna. W mediach pojawiają się doniesienia, że zanim zapadły oficjalne decyzje polityczne, amerykańskie siły mogły korzystać z hiszpańskich baz w sposób pośredni lub logistyczny. To sugeruje istnienie szarej strefy między deklaracjami rządu a realiami współpracy wojskowej, która – zwłaszcza w ramach NATO – jest trudna do całkowitego zatrzymania z dnia na dzień.
Trump niezadowolony
Twarde stanowisko Madrytu szybko przełożyło się na napięcia dyplomatyczne ze Stanami Zjednoczonymi. W Waszyngtonie pojawiły się sygnały niezadowolenia, a nawet sugestie możliwych konsekwencji gospodarczych – Donald Trump natychmiast zaczął mówić o radykalnych cłach i rozwiązaniu umów handlowych. Choć oficjalnie obie strony starają się tonować spór, nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z jednym z najpoważniejszych kryzysów w relacjach Hiszpanii z USA od wielu lat.
Na tle Europy Hiszpania wyróżnia się wyraźnie. O ile część państw, takich jak Niemcy czy Włochy, również podchodzi do konfliktu z ostrożnością, o tyle ich stanowiska są bardziej wyważone i mniej konfrontacyjne wobec USA. Madryt natomiast staje się jednym z głównych rzeczników deeskalacji, próbując przesunąć europejską debatę w stronę rozwiązań dyplomatycznych.
Nie oznacza to całkowitej bierności militarnej. Hiszpania utrzymuje ograniczoną obecność wojskową w regionie (np. w Iraku), działając w ramach zobowiązań sojuszniczych i koncentrując się na misjach o charakterze defensywnym. Rząd konsekwentnie podkreśla jednak, że nie weźmie udziału w operacjach ofensywnych przeciwko Iranowi.
Ludzie razem z rządem
W kraju stanowisko władz spotyka się z dość szerokim poparciem społecznym. Na ulicach pojawiają się demonstracje antywojenne, często też antyizraelskie. Jednocześnie opozycja krytykuje rząd za nadmierne dystansowanie się od USA i ryzykowanie strategicznych relacji.
Na połowę marca 2026 roku sytuacja pozostaje napięta i daleka od rozstrzygnięcia. Hiszpania utrzymuje swoją linię, odrzucając udział w działaniach zbrojnych i naciskając na dyplomację, podczas gdy konflikt wokół Iranu wciąż grozi rozszerzeniem, zwłaszcza w rejonie Zatoki Perskiej. W tym kontekście Madryt jawi się jako jeden z kluczowych europejskich głosów sprzeciwu wobec eskalacji – głos, który może mieć znaczenie nie tylko dla przebiegu obecnego kryzysu, ale także dla przyszłości relacji między Europą a Stanami Zjednoczonymi.
